De wereld van MST medtech
Ontdek hoe onze afdelingen nu en in de toekomst werken met medische technologie.
Wat is medische technologie?
- Prothese
- Implantaat
- 3D technieken
- Beweging
Orthopedie. Nieuwe technieken zorgen voor minder complicaties.
Door de ontwikkeling van gewrichtsvervangende mogelijkheden (bijvoorbeeld een heup- en knieprothese) en de sleutelgatoperaties van gewrichten kunnen wij veel mensen goed helpen.
🔥 Momenten
Voordat we deze techniek gebruikten, kwam deze complicatie nog voor bij 9% van de ingrepen. In zulke gevallen was een revisieoperatie nodig om een implantaat iets terug te trekken, in de hoop dat de zenuwprikkeling daarna zou verdwijnen. Inmiddels hebben we deze nieuwe techniek bij ruim 200 operaties toegepast en tot op heden is deze ernstige complicatie niet meer opgetreden.
Sensoren en eHealth kunnen subtiele veranderingen in loop- en activiteitsniveau vroegtijdig detecteren, nog vóórdat patiënten zelf achteruitgang ervaren.
Onderzoek laat zien dat wearable sensoren en mHealth-applicaties effectief zijn voor het monitoren van mobiliteit en functioneren bij artrose en tijdens TKA-revalidatie, inclusief het signaleren van afwijkingen in het looppatroon.
Momenteel ontwikkelen we een digitale interventie voor patiënten met beginnende knieartrose. Via een app monitoren we patiënten, stellen we samen beweegdoelen op en geven we gepersonaliseerde feedback. Deze vorm van coaching is gericht op het verminderen van klachten en het verkleinen van de kans op een knievervangende operatie.
Op dit moment is de interventie nog grotendeels gebaseerd op zelf gerapporteerde gegevens in de app en data uit een smartwatch. In de volgende fase starten we, in samenwerking met fysiotherapeuten, een studie waarin we uitgebreide loopanalyses uitvoeren met behulp van sensoren over het hele lichaam. Hiermee kunnen we het looppatroon objectief kwantificeren en de adviezen nog beter afstemmen op de individuele patiënt.
Deze minimaal invasieve operatie voeren we uit onder röntgendoorlichting. Omdat de anatomie tussen patiënten sterk kan variëren en er meerdere belangrijke zenuwstructuren in de directe nabijheid van het SI‑gewricht lopen, is dit een risicovolle ingreep met kans op zenuwschade.
Om dit risico zo klein mogelijk te maken, hebben we in samenwerking met het Medisch 3D Lab een methode ontwikkeld om de ingreep vooraf patiëntspecifiek in 3D te plannen op basis van CT‑beelden. Hierbij wordt de optimale implantaatpositie bepaald door de implantaten digitaal in een 3D‑model van de anatomie te positioneren (zie Video 1). Vervolgens worden deze 3D‑modellen gebruikt om gesimuleerde doorlichtingsbeelden te genereren (lateraal, inlet en outlet).
Tijdens de operatie worden deze gesimuleerde doorlichtingen, waarin de optimale implantaatposities zijn weergegeven, naast de live‑doorlichtingsbeelden geplaatst. Hierdoor krijgt degene de opereert duidelijke visuele ondersteuning bij het correct positioneren van de implantaten (Figuur 1).
Deze methode is sinds november 2021 in klinisch gebruik. Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat het risico op zenuwschade door toepassing van deze planningstechniek is gereduceerd van 9% naar 0%. Dit maakt deze aanpak een sterk voorbeeld van hoe 3D‑technologie, ook zonder het gebruik van fysieke 3D‑prints, kan bijdragen aan het verbeteren van de patiëntenzorg.
AI-dictatie verandert de manier van werken binnen orthopedie.
Door gesprekken automatisch om te zetten in verslaglegging ontstaat meer ruimte voor persoonlijk contact, aandacht en efficiëntere zorg.
De innovatie rondom AI-dictatie heeft zich de afgelopen tijd snel ontwikkeld, steeds meer orthopeden gebruiken het. Momenteel worden vooral de anamnese (intake) en het lichamelijk onderzoek automatisch vastgelegd. In de toekomst zou het waardevol zijn als we ook orders, aanvragen en andere administratieve handelingen direct automatisch in HiX kunnen verwerken. Zo kan technologie de zorg niet alleen efficiënter maken, maar ook patiëntvriendelijker.
Technisch geneeskundigen combineren medische kennis met technische expertise. Binnen de orthopedie spelen zij een belangrijke rol bij innovatie, zoals het ontwikkelen en toepassen van 3D-planningen, meetmethoden en nieuwe technologieën. Daarnaast ondersteunen zij bij complexe behandelingen en helpen zij om zorg continu te verbeteren en veiliger te maken.
De diagnose stellen we op basis van het verhaal van de patiënt en lichamelijk onderzoek, gevolgd door een diagnostische injectie met lokale verdoving in het SI-gewricht. Als de pijnklachten tijdens de verdovingsfase grotendeels verdwijnen, kan het vastzetten van het SI-gewricht worden overwogen.
Deze werkwijze met een diagnostische injectie is subjectief; we gaan liever uit van objectievere criteria. Samen met het Sensing and Interaction Lab en de Universiteit Twente is een methode ontwikkeld om instabiliteit te meten tijdens het lichamelijk onderzoek. We vragen de patiënt om op één been te staan. Door een AI-netwerk toe te passen op een video waarin de patiënt 20 seconden op één been staat, kunnen we de gewrichten lokaliseren en zo de beweging van de patiënt meten. Daarnaast kunnen we sensoren gebruiken die eveneens de beweging meten.
Diezelfde metingen kunnen we ook uitvoeren na de diagnostische injectie om objectief vast te stellen of de patiënt stabieler op één been kan staan. In de nabije toekomst willen we deze gegevens verzamelen en onderzoek doen naar de meerwaarde van deze meetmethode. Dan bepalen we welke van deze twee methoden het beste is.
Vroege detectie van scoliose is cruciaal om verergering van de afwijking te voorkomen of te vertragen.
Hoewel scoliose relatief eenvoudig te herkennen is, wordt de aandoening vaak pas laat vastgesteld doordat klachten in het begin ontbreken. Innovatieve, smartphone gebaseerde screeningstechnologieën bieden de mogelijkheid om afwijkingen laagdrempelig en betrouwbaar thuis te detecteren.
Wanneer scoliose vroeg wordt herkend, kan verergering vaak worden afgeremd met conservatieve behandelingen zoals een brace. Bij late detectie is deze behandeling vaak minder effectief. De afgelopen jaren is er daarom steeds meer onderzoek gedaan naar smartphone-gebaseerde oplossingen voor thuisscreening.
In dit project ontwikkelen we nieuwe en vergelijken we bestaande methoden voor thuisscreening en werken we toe naar de een praktisch toepasbare oplossing. De potentie van technologie als oplossing voor dit probleem is groot. Hoewel dit project nog in de kinderschoenen staat worden er plannen gemaakt voor hoe we dit in de toekomst klinisch kunnen gaan valideren en toe werken naar grootschalige implementatie.
De mal maken we patiëntspecifiek in samenwerking met het 3D lab; de mal geleidt het instrumentarium tijdens de procedure.
Tijdens de operatie verwijderen we de bestaande prothese. Daarna plaatsen we de operatiemal in het femur (dijbeen). De mal fungeert als geleider voor het uitboren van het cement, waardoor de chirurg op een veilige en nauwkeurige manier het cementkanaal kan vrijmaken.
Waarom bijzonder?
Deze aanpak maakt het verwijderen van cement efficiënter en meer gecontroleerd dan de traditionele methode. Hierdoor is er minder kans op beschadiging van het bot, minder bloedverlies tijdens de operatie en kan de operatietijd worden verkort. Dit draagt bij aan een sneller herstel en een kortere opnameduur voor de patiënt.
Bekijk hier het filmpje (let op: er staan bloederige gedeeltes in)
Bekijk het op de MST website waar je alles kunt lezen over hun rol in het ziekenhuis.